Prawne uregulowania produkcji i przetwórstwa ekożywności

Pierwszą ogólnoświatową organizacją, która ustaliła kryteria produkcji, inspekcji i atestacji w rolnictwie ekologicznym, a także zasady przechowywania, przetwórstwa oraz handlowego oznakowania produktów rolnictwa ekologicznego, była Międzynarodowa Federacja Rolnictwa Ekologicznego IFOAM założona w 1972 r. w Wersalu. Zrzesza ona organizacje, stowarzyszenia i ugrupowania ekologiczne z całego świata.

Polskim członkiem w IFOAM jest powstałe w 1989 r. Stowarzyszenie Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi EKOLAND z siedzibą w Przysieku koło Torunia. EKOLAND zorganizowało system rolnictwa ekologicznego w Polsce, tj. opracowało program: kryteria produkcji-inspekcja gospodarstw-atestacja produktów w oparciu o standardy IFOAM.
Zgodnie z zaleceniami EKOLAND-u żywność ekologiczna może być wytwarzana i przetwarzana w ekologicznych gospodarstwach i przetwórniach, które podlegają regularnie tj. rokrocznie kontroli i certyfikacji na zgodność z zasadami ekologicznego rolnictwa i przetwórstwa. Tylko taką żywność można oznaczyć specjalnym logo (znakiem) produkcji ekologicznej i nazwać ekologiczną.

W Polsce system kontroli i certyfikacji rolnictwa ekologicznego obecnie tworzą:
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
oraz akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji jednostki certyfikujące upoważnione do przeprowadzania kontroli gospodarstw i przetwórni ekologicznych oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności.

Jednostkami tymi są:

AGRO BIO TEST Sp. z o.o. w Warszawie
BIOEKSPERT Sp. z o.o. w Warszawie
BIOCERT MAŁOPOLSKA Sp. z o.o. w Krakowie
COBICO Sp. z o.o. w Krakowie
EKOGWARANCJA PTRE Sp. z o.o. w Lublinie
Jednostka Certyfikacji Produkcji Ekologicznej PNG Sp. z o.o. w Zajączkowie
Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., Biuro ds. Badań i Certyfikacji w Pile

W przypadku gospodarstwa ekologicznego kontrola obejmuje ocenę warunków środowiska, uprawę roślin i chów zwierząt, a w przypadku przetwórni ekologicznej - dostawców oraz technologię przetwarzania.

W Polsce najważniejszymi aktami prawnymi, regulującymi system produkcji i przetwarzania żywności metodami ekologicznymi, które są dostosowane do ustawodawstwa unijnego są następujące przepisy:

- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym, zgodnie z którą ekologiczna produkcja i przetwórstwo powinny być prowadzone zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, aktywizować przyrodnicze mechanizmy produkcji rolnej poprzez stosowanie naturalnych środków produkcji oraz zapewniać trwałą żyzność gleby, jak również zdrowotność roślin i zwierząt.

- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych, zgodnie z którym w ekologicznej produkcji roślinnej zabrania się stosowania m.in. inżynierii genetycznej oraz GMO, syntetycznych pestycydów oraz nawozów mineralnych, a także substancji wzrostowych i innych chemicznych środków ochrony roślin; natomiast w ekologicznej produkcji zwierzęcej prawo zabrania stosowania m.in. antybiotyków i hormonów, promotorów wzrostu oraz dodatków do pasz, GMO, mączki kostnej oraz mięsnej.
Jeśli zaś chodzi o ekologiczne przetwórstwo to należy ograniczyć tutaj (do niezbędnego minimum) stosowanie chemicznych substancji dodatkowych, tj. środków konserwujących, zapachowych, syntetycznych barwników, spulchniaczy i innych polepszaczy żywności, zabrania się również napromieniowywania żywności.

Od 2009 r. w Polsce będzie obowiązywać Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91.

Działania prawne zapewniają przejrzystość w sektorze żywności ekologicznej, gwarantując jej zbyt na rynku, jak również chronią rynek ekożywności - w tym konsumentów - przed nieuczciwymi (pseudoekologicznymi) producentami i przetwórcami. Jednocześnie są jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na ostateczną, końcową jakość ekologicznych produktów spożywczych.

zobacz, co myślą inni użytkownicy i dodaj swoja opinię »